Bài 6. Hô hấp ở thực vật

a) Định nghĩa

• Hô hấp là quá trình phân giải chất hữu cơ (glucose) để giải phóng năng lượng, CO₂ và H₂O.

b) Phương trình

• C₆H₁₂O₆ + 6O₂ → 6CO₂ + 6H₂O + ATP (năng lượng)

c) Ý nghĩa

• Cung cấp năng lượng cho hoạt động sống.
• Cung cấp nguyên liệu cho quang hợp (CO₂).
• Tạo nhiệt duy trì nhiệt độ cây.

a) Đường phân (Glycolysis)

• Địa điểm: Tế bào chất.
• Sản phẩm: 2 Pyruvate, 2 ATP, 2 NADH.

b) Phản ứng tạo Acetyl-CoA

• Địa điểm: Mao mạch ti thể.
• Sản phẩm: 2 Acetyl-CoA, 2 CO₂, 2 NADH.

c) Chu trình Krebs

• Địa điểm: Matrix ti thể.
• Sản phẩm: 2 ATP, 6 NADH, 2 FADH₂, 4 CO₂.

d) Chuỗi vận chuyển electron

• Địa điểm: Màng trong ti thể.
• Sản phẩm: ~28-30 ATP, H₂O.

a) Hô hấp hiếu khí

• Cần O₂.
• Phân giải hoàn toàn glucose → CO₂ + H₂O + nhiều ATP (30-32 ATP).
• Xảy ra trong điều kiện đủ O₂.

b) Hô hấp kỵ khí (Lên men)

• Không cần O₂.
• Phân giải không hoàn toàn glucose → sản phẩm ít (2 ATP).
• Ví dụ: Lên men lactic, lên men rượu.

c) Lên men ở thực vật

• Xảy ra khi thiếu O₂ (rễ cây trong đất ngập nước).
• Tạo ethanol, acetaldehyde → cây bị ngộ độc.

a) Nhiệt độ

• Nhiệt độ tối ưu: 30-40°C.
• Quá cao hoặc quá thấp: Enzyme bị ức chế hoặc biến tính.

b) Nồng độ O₂

• Thiếu O₂: Chuyển sang lên men.
• Đủ O₂: Hô hấp hiếu khí.

c) Nồng độ CO₂

• CO₂ cao ức chế hô hấp.

d) Nước

• Hô hấp cần nước làm dung môi.
• Hạt khô: Hô hấp rất yếu.

a) Ngược nhau

• Quang hợp: Tạo chất hữu cơ + O₂ (cần năng lượng).
• Hô hấp: Phân giải chất hữu cơ + CO₂ (giải phóng năng lượng).

b) Liên quan

• CO₂ từ hô hấp là nguyên liệu cho quang hợp.
• O₂ từ quang hợp là nguyên liệu cho hô hấp.
• Cùng sử dụng một số enzyme.

c) Thực vật C3 và C4

• Thực vật C3: Quang hễp và hô hấp cùng lúc trong lá.
• Thực vật C4: Tách không gian, giảm quang hô hấp.