Địa lí ngành công nghiệp

Vai trò, đặc điểm, cơ cấu ngành công nghiệp, các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố công nghiệp

Tìm hiểu vai trò, đặc điểm, cơ cấu ngành công nghiệp và các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển và phân bố

🔴 Khó 45 phút

Vai trò, đặc điểm, cơ cấu ngành công nghiệp

1 Vai trò của công nghiệp

Công nghiệp là động lực phát triển nền kinh tế hiện đại. Tạo ra các sản phẩm có giá trị cao, tạo công ăn việc cho hàng tỷ người trên thế giới. Cung cấp các sản phẩm cần thiết cho cuộc sống hàng ngày (quần áo, thực phẩm, điện thoại). Nâng cao chất lượng cuộc sống qua các sản phẩm mới, công nghệ. Các nước phát triển có tỷ trọng công nghiệp cao (20-30% GDP), các nước đang phát triển tăng dần. Công nghiệp thúc đẩy cải cách nông nghiệp, phát triển dịch vụ, tạo ra các ngành công nghiệp mới như công nghệ thông tin.

2 Đặc điểm của ngành công nghiệp

Phụ thuộc vào tài nguyên: Các nhà máy cần nguyên liệu thô từ nông nghiệp hoặc khoáng sản. Cần năng lượng: Điện, gas, dầu để chạy máy móc. Cần lao động: Từ công nhân tay chân đến kỹ sư, nhà khoa học. Cần vốn đầu tư: Xây dựng nhà máy, mua máy móc, công nghệ đắt tiền. Cần cơ sở hạ tầng: Đường, cảng, sân bay, điện, viễn thông. Tập trung địa lí: Các nhà máy tập trung ở các khu công nghiệp để chia sẻ cơ sở hạ tầng, nhân lực.

3 Cơ cấu ngành công nghiệp

Công nghiệp nặng: Sản xuất các sản phẩm nặng (thép, hóa chất, máy móc, ô tô), yêu cầu vốn lớn, đốc tiêu hao năng lượng, gây ô nhiễm. Công nghiệp nhẹ: Sản xuất các sản phẩm tiêu dùng (quần áo, giày, điện tử tiêu dùng), yêu cầu lao động đông, vốn ít hơn. Công nghiệp công nghệ cao: Sản xuất các sản phẩm có công nghệ cao (máy tính, điện thoại, dược phẩm), yêu cầu nghiên cứu, kỹ sư giỏi. Sự thay đổi cơ cấu: Các nước phát triển từng là trung tâm công nghiệp nặng, bây giờ chuyển sang công nghiệp công nghệ cao. Các nước đang phát triển đang phát triển công nghiệp nặng, nhẹ.

4 Yếu tố tự nhiên ảnh hưởng đến phát triển công nghiệp

Tài nguyên khoáng sản: Các vùng giàu than, dầu, khí, kim loại phát triển công nghiệp (Thượng Hà Vệ, Siberia, vùng Vọng Xuyên). Nước: Cần nước để chạy máy móc, làm mát, sản xuất, các nhà máy tập trung ở ven sông, ven biển. Vị trí địa lí: Các vùng ôn đới, gần biển phát triển công nghiệp tốt hơn. Năng lượng: Các vùng có tài nguyên năng lượng (thủy điện, gió) phát triển công nghiệp.

5 Yếu tố kinh tế và chính trị ảnh hưởng đến phát triển công nghiệp

Vốn danh tư: Các nhà đầu tư tư nhân hay nước giàu công nghi tập trung công nghiệp. Thị trường: Các vùng dân cư đông, tiêu dùng cao là nơi phát triển công nghiệp tiêu dùng. Lao động: Các nước có lao động rẻ, nhiều, có kỹ năng phát triển công nghiệp nhanh. Giao thông vận tải: Các nước, thành phố có giao thông tốt pháp triển công nghiệp. Chính sách: Các nước khuyến khích đầu tư công nghiệp, tạo khu công nghiệp với thuế ưu đãi. Công nghệ: Công nghệ mới giúp tăng năng suất, chất lượng sản phẩm. Hội nhập kinh tế: Các nước muốn hội nhập kinh tế toàn cầu phải phát triển công nghiệp cạnh tranh.