Chương 7: Một số quy luật của vỏ địa lí

Quy luật địa đới và quy luật phi địa đới

Quy luật địa đới, quy luật phi địa đới và ảnh hưởng của chúng đến phân bố địa lí.

🔴 Khó 45 phút

Quy luật địa đới và quy luật phi địa đới

1 1. Quy luật địa đới - Khái niệm

Quy luật địa đới: sự thay đổi của các hiện tượng địa lí từ xích đạo đến các cực (theo vĩ độ). Nguyên nhân: lượng năng lượng từ Mặt Trời giảm từ xích đạo → cực. Đẳng: khí hậu, thực vật, động vật, đất thay đổi rõ rệt theo vĩ độ. Ví dụ: từ rừng → grassland → tundra.

2 2. Biểu hiện của quy luật địa đới

Nhiệt độ: ngày càng lạnh từ xích đạo đến cực. Lượng mưa: xi từ xích đạo (cao) → các cực (thấp), nhưng có địa hình ảnh hưởng. Thực vật: đa dạng ở xích đạo (rừng lá rộng) → đơn điệu ở cực (tundra). Động vật: từ loài nhiều ở xích đạo → loài ít, thích nghi lạnh ở cực. Đất: từ laterite → podzol → gelisol.

3 3. Quy luật phi địa đới - Khái niệm

Quy luật phi địa đới: các yếu tố khác vĩ độ ảnh hưởng đến phân bố địa lí. Các yếu tố: độ cao (altitude), gần biển/xa biển (continentality), hướng dốc (aspect), địa hình (topography). Ảnh hưởng: làm thay đổi khí hậu, sinh vật so với dự đoán từ quy luật địa đới.

4 4. Tác động của quy luật phi địa đới

Độ cao: lên cao 100m → nhiệt độ giảm 0.6°C, khí hậu thay đổi, thực vật thay đổi (vùng cao lạnh có cây/động vật khác). Gần biển: khí hậu ôn hòa, mưa nhiều hơn. Xa biển: nhiệt độ cực đoan (hè nóng, đông lạnh), mưa ít. Hướng dốc (Bắc/Nam): ảnh hưởng mặt trời, từ đó ảnh hưởng khí hậu, thực vật.

5 5. Kết hợp hai quy luật

Phân bố địa lí = Quy luật địa đới + Quy luật phi địa đới. Ví dụ: Vùng 40°N, cao 2000m, ở bờ biển Tây → khí hậu ôn đới nhưng lạnh, mưa nhiều (kết hợp cả hai). Việt Nam: quy luật địa đới (xích đạo → cực) + phi địa đới (Tây Bắc cao → khí hậu khác, ven biển khác). Ứng dụng: hiểu hai quy luật giúp dự báo khí hậu, phân bố sinh vật chính xác.

Sẵn sàng thử thách bản thân?

Hoàn thành 10 câu hỏi để củng cố kiến thức và kiểm tra mức độ hiểu bài

Làm bài tập ngay

Các bài học trong chương: Chương 7: Một số quy luật của vỏ địa lí

2

Phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ

🟢 45p
3

Sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống, ứng dụng GPS và bản đồ số

🟢 45p
4

Sự hình thành Trái Đất, vỏ Trái Đất và vật liệu cấu tạo vỏ Trái Đất

🟡 45p
5

Hệ quả địa lí các chuyển động của Trái Đất

🟡 45p
6

Thạch quyển. Thuyết kiến tạo mảng

🟡 45p
7

Nội lực và ngoại lực

🟡 45p
8

Thực hành: Sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa

🟡 45p
9

Khí quyển, các yếu tố khí hậu

🟡 45p
10

Thực hành: Đọc bản đồ các đới và kiểu khí hậu, phân tích biểu đồ khí hậu

🟡 45p
11

Thủy quyển, nước trên lục địa

🟡 45p
12

Nước biển và đại dương

🟡 45p
13

Thực hành: Phân tích chế độ nước của sông Hồng

🟡 45p
14

Đất trên Trái Đất

🟡 45p
15

Sinh quyển

🟡 45p
16

Thực hành: Tìm hiểu sự phân bố đất và sinh vật trên Trái Đất

🟡 45p
17

Vỏ địa lí, quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của vỏ địa lí

🔴 45p
18

Quy luật địa đới và quy luật phi địa đới

🔴 45p
19

Quy mô dân số, gia tăng dân số và cơ cấu dân số thế giới

🔴 45p
20

Phân bố dân cư và đô thị hóa trên thế giới

🔴 45p
21

Các nguồn lực phát triển kinh tế

🔴 45p
22

Cơ cấu kinh tế, tổng sản phẩm trong nước và tổng thu nhập quốc gia

🔴 45p
23

Vai trò, đặc điểm, các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản

🔴 45p
24

Địa lí ngành nông nghiệp

🔴 45p
25

Địa lí ngành lâm nghiệp và ngành thủy sản

🔴 45p
26

Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp, một số vấn đề phát triển nông nghiệp hiện đại trên thế giới

🔴 45p
27

Thực hành: Vẽ và nhận xét biểu đồ về sản lượng lương thực của thế giới

🔴 45p
28

Vai trò, đặc điểm, cơ cấu ngành công nghiệp, các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố công nghiệp

🔴 45p
29

Địa lí một số ngành công nghiệp

🔴 45p
30

Tổ chức lãnh thổ công nghiệp

🔴 45p
31

Tác động của công nghiệp đối với môi trường, phát triển năng lượng tái tạo, định hướng phát triển công nghiệp

🔴 45p
32

Thực hành: Viết báo cáo tìm hiểu một vấn đề về công nghiệp

🔴 45p
33

Cơ cấu, vai trò, đặc điểm, các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố dịch vụ

🔴 45p
34

Địa lí ngành giao thông vận tải

🔴 45p
35

Địa lí ngành bưu chính viễn thông

🔴 45p
36

Địa lí ngành du lịch

🔴 45p
37

Địa lí ngành thương mại và ngành tài chính ngân hàng

🔴 45p
38

Thực hành: Viết báo cáo tìm hiểu về một ngành dịch vụ

🔴 45p
39

Môi trường và tài nguyên thiên nhiên

🔴 45p
40

Phát triển bền vững và tăng trưởng xanh

🔴 45p