Chương 3: Thạch quyển

Thạch quyển. Thuyết kiến tạo mảng

Khái niệm thạch quyển, cấu trúc, thuyết kiến tạo mảng và ứng dụng.

🟡 Trung bình 45 phút

Thạch quyển. Thuyết kiến tạo mảng

1 1. Khái niệm thạch quyển

Thạch quyển là lớp ngoài cùng của Trái Đất, gồm vỏ Trái Đất và lớp trên của mantle (lithosphere). Dày khoảng 100 km. Là nơi cư trú của con người, động vật, thực vật. Khác với địa quyển (địa hình) là toàn bộ mặt đất. Thạch quyển là lớp vật chất rắn.

2 2. Cấu trúc thạch quyển

Vỏ lục địa: dày 30-70 km, nhẹ, chủ yếu granit, nằm dưới lục địa. Vỏ đại dương: dày 5-10 km, nặng, chủ yếu basalt, nằm dưới các đại dương. Lớp trên mantle: gọi là asthenosphere, dẻo hơn, nóng hơn. Mảng kiến tạo (tectonic plates): các mảng vỏ Trái Đất lớn, vận động liên tục.

3 3. Thuyết kiến tạo mảng

Thuyết được đề xuất năm 1968, dựa trên lí thuyết tr漂dịch lục địa (1912). Trái Đất bề mặt chia thành 15-20 mảng kiến tạo lớn. Các mảng này vận động liên tục với tốc độ vài cm mỗi năm. Năng lượng đến từ bên trong Trái Đất (convection của mantle). Biên của các mảng: nơi xảy ra động đất, núi lửa, tạo núi.

4 4. Các loại biên mảng kiến tạo

Biên phân kỳ: hai mảng tách ra, magma nóng chảy từ mantle lên tạo vỏ mới (trung tâm của các sóng dưới đại dương). Biên tụ hội: hai mảng tiếp cận, mảng nặng chìm xuống (subduction), tạo đứt gãy sâu, động đất, núi lửa. Biên trượt: hai mảng trượt ngang nhau, gây ra động đất mạnh (ví dụ: đứt San Andreas).

5 5. Ứng dụng của thuyết kiến tạo mảng

Giải thích sự hình thành núi cao (khi các mảng tụ hội). Dự báo động đất và núi lửa dựa trên vị trí biên mảng. Hiểu rõ phân bố tài nguyên khoáng sản (thường ở biên mảng). Giải thích sự phân bố lục địa và đại dương theo thời gian địa chất. Hỗ trợ các ngành kỹ thuật địa chất, dự báo thảm họa.

Sẵn sàng thử thách bản thân?

Hoàn thành 10 câu hỏi để củng cố kiến thức và kiểm tra mức độ hiểu bài

Làm bài tập ngay

Các bài học trong chương: Chương 3: Thạch quyển

2

Phương pháp biểu hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ

🟢 45p
3

Sử dụng bản đồ trong học tập và đời sống, ứng dụng GPS và bản đồ số

🟢 45p
4

Sự hình thành Trái Đất, vỏ Trái Đất và vật liệu cấu tạo vỏ Trái Đất

🟡 45p
5

Hệ quả địa lí các chuyển động của Trái Đất

🟡 45p
6

Thạch quyển. Thuyết kiến tạo mảng

🟡 45p
7

Nội lực và ngoại lực

🟡 45p
8

Thực hành: Sự phân bố các vành đai động đất, núi lửa

🟡 45p
9

Khí quyển, các yếu tố khí hậu

🟡 45p
10

Thực hành: Đọc bản đồ các đới và kiểu khí hậu, phân tích biểu đồ khí hậu

🟡 45p
11

Thủy quyển, nước trên lục địa

🟡 45p
12

Nước biển và đại dương

🟡 45p
13

Thực hành: Phân tích chế độ nước của sông Hồng

🟡 45p
14

Đất trên Trái Đất

🟡 45p
15

Sinh quyển

🟡 45p
16

Thực hành: Tìm hiểu sự phân bố đất và sinh vật trên Trái Đất

🟡 45p
17

Vỏ địa lí, quy luật thống nhất và hoàn chỉnh của vỏ địa lí

🔴 45p
18

Quy luật địa đới và quy luật phi địa đới

🔴 45p
19

Quy mô dân số, gia tăng dân số và cơ cấu dân số thế giới

🔴 45p
20

Phân bố dân cư và đô thị hóa trên thế giới

🔴 45p
21

Các nguồn lực phát triển kinh tế

🔴 45p
22

Cơ cấu kinh tế, tổng sản phẩm trong nước và tổng thu nhập quốc gia

🔴 45p
23

Vai trò, đặc điểm, các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản

🔴 45p
24

Địa lí ngành nông nghiệp

🔴 45p
25

Địa lí ngành lâm nghiệp và ngành thủy sản

🔴 45p
26

Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp, một số vấn đề phát triển nông nghiệp hiện đại trên thế giới

🔴 45p
27

Thực hành: Vẽ và nhận xét biểu đồ về sản lượng lương thực của thế giới

🔴 45p
28

Vai trò, đặc điểm, cơ cấu ngành công nghiệp, các nhân tố ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố công nghiệp

🔴 45p
29

Địa lí một số ngành công nghiệp

🔴 45p
30

Tổ chức lãnh thổ công nghiệp

🔴 45p
31

Tác động của công nghiệp đối với môi trường, phát triển năng lượng tái tạo, định hướng phát triển công nghiệp

🔴 45p
32

Thực hành: Viết báo cáo tìm hiểu một vấn đề về công nghiệp

🔴 45p
33

Cơ cấu, vai trò, đặc điểm, các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố dịch vụ

🔴 45p
34

Địa lí ngành giao thông vận tải

🔴 45p
35

Địa lí ngành bưu chính viễn thông

🔴 45p
36

Địa lí ngành du lịch

🔴 45p
37

Địa lí ngành thương mại và ngành tài chính ngân hàng

🔴 45p
38

Thực hành: Viết báo cáo tìm hiểu về một ngành dịch vụ

🔴 45p
39

Môi trường và tài nguyên thiên nhiên

🔴 45p
40

Phát triển bền vững và tăng trưởng xanh

🔴 45p