Địa lí ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản

Thực hành: Vẽ và nhận xét biểu đồ về sản lượng lương thực của thế giới

Học kỹ năng vẽ và phân tích biểu đồ sản lượng lương thực toàn cầu, nhận xét xu hướng phát triển

🔴 Khó 45 phút

Thực hành: Vẽ và nhận xét biểu đồ về sản lượng lương thực của thế giới

1 Loại biểu đồ và cách vẽ

Biểu đồ cột: Dùng để so sánh sản lượng giữa các nước, các sản phẩm khác nhau. Y-axis là sản lượng (triệu tấn), X-axis là các nước hoặc sản phẩm. Biểu đồ đường: Dùng để thể hiện xu hướng theo thời gian, cho thấy tăng giảm của sản lượng qua các năm. Biểu đồ tròn: Dùng để thể hiện tỷ trọng của mỗi sản phẩm hay nước so với tổng sản lượng. Biểu đồ hỗn hợp: Kết hợp nhiều loại biểu đồ để thể hiện nhiều khía cạnh. Cách vẽ: Chọn tỷ lệ (scale) phù hợp, ghi rõ tiêu đề, trục, đơn vị, tên nguồn dữ liệu.

2 Dữ liệu sản lượng lương thực thế giới

Lúa: Sản lượng toàn cầu khoảng 800 triệu tấn/năm, chiếm khoảng 50% sản lượng lương thực. Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Thái Lan, Ba Lan là những nước sản xuất gạo lớn. Lúa mì: Sản lượng toàn cầu khoảng 700 triệu tấn/năm, Trung Quốc, Ấn Độ, Nga, Mỹ là các nước sản xuất lớn. Ngô: Sản lượng toàn cầu khoảng 1 tỷ tấn/năm, Mỹ, Trung Quốc, Argentina, Brazil là các nước sản xuất lớn. Sự phân bố lương thực phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, công nghệ, nhu cầu thị trường.

3 Nhận xét biểu đồ sản lượng lương thực

Xu hướng tổng quát: Sản lượng lương thực toàn cầu tăng từ những năm 1950 đến nay, nhờ cải cách nông nghiệp, công nghệ mới. Sản lượng quốc gia: Các nước phát triển (Mỹ) sản xuất lương thực lớn quy mô, sản lượng cao. Các nước đang phát triển (Trung Quốc, Ấn Độ) sản lượng lương thực đang tăng nhanh, do cải tiến công nghệ. Các nước kém phát triển sản lượng lương thực thấp, không đủ tự cấp. Sự biến động: Sản lượng gạo tương đối ổn định trong các năm gần đây. Sản lượng hoa (lúa mỹ) tăng do nhu cầu thực phẩm, xăng sinh học. Ảnh hưởng của thời tiết, bệnh tật làm sản lượng biến động.

4 Cách phân tích chuyên sâu

So sánh giữa các quốc gia: Tìm ra những nước sản xuất lớn, những nước sản xuất ít, lý do tại sao. Phân tích sản phẩm: Loại lương thực nào sản xuất nhiều nhất, ít nhất, lý do tại sao. Phân tích theo thời gian: Sản lượng tăng hay giảm theo năm, nguyên nhân thay đổi. Liên hệ với các yếu tố: Nhu cầu tiêu dùng, xuất nhập khẩu, giá cá, chính sách, công nghệ. Dự báo: Sản lượng trong tương lai sẽ tăng hay giảm, dựa vào xu hướng hiện tại.

5 Ứng dụng của nhân xét biểu đồ

Lập kế hoạch phát triển nông nghiệp: Các nước biết cần tập trung vào sản phẩm nào, khu vực nào. Thương mại quốc tế: Biết nước nào sản xuất dư thừa, nước nào thiếu, để xuất nhập khẩu. Bảo vệ nông sản: Biết được sự cạnh tranh, cần bảo vệ nông sản trong nước. Chính sách an ninh lương thực: Các quốc gia lập chiến lược để tự cấp hoặc nhập khẩu lương thực. Cảnh báo khủng hoảng lương thực: Nếu sản lượng giảm do thời tiết, bệnh tật, cần chuẩn bị ứng phó. Biểu đồ không chỉ là công cụ học tập mà là công cụ quản lý số lượng, họa sác học cơ bản.