Bài 10. Thực hành: Đo tần số của sóng âm

Định nghĩa: Sóng âm là sóng cơ truyền trong các môi trường vật chất, có tần số từ 16Hz đến 20000Hz.

Phân loại âm:

• Hạ âm: f < 16Hz (không nghe thấy)
• Âm nghe được: 16Hz ≤ f ≤ 20000Hz
• Siêu âm: f > 20000Hz (không nghe thấy)

Tốc độ âm:

• Trong không khí (20°C): v ≈ 340 m/s
• Trong nước: v ≈ 1500 m/s
• Trong sắt: v ≈ 5100 m/s

Phương pháp 1: Dùng máy hiện sóng (oscilloscope)

• Kết nối micro với máy hiện sóng
• Đo chu kỳ T từ màn hình
• Tính f = 1/T

Phương pháp 2: Dùng đồng hồ điện tử

• Đếm số dao động N trong thời gian t
• f = N/t

Phương pháp 3: Dùng ứng dụng điện thoại

• Sử dụng app tuner hoặc spectrum analyzer
• Hiển thị trực tiếp tần số

Các bước đo:

1. Bật máy, chỉnh độ sáng phù hợp
2. Kết nối nguồn âm vào kênh đo
3. ChỉnhVolt/Div để tín hiệu rõ nét
4. Chỉnh Time/Div để thấy 2-3 chu kỳ
5. Đọc chu kỳ T từ trục thời gian
6. Tính f = 1/T

Lưu ý:

• Chỉnh kích thước tín hiệu vừa màn hình
• Đọc giá trị tại điểm giao trục

Nguyên nhân sai số:

• Độ phân giải của máy đo
• Nhiễu từ môi trường
• Sai số khi đọc giá trị

Cách giảm sai số:

• Đo nhiều lần lấy trung bình
• Tránh tiếng ồn xung quanh
• Dùng thiết bị chất lượng cao

Viết kết quả: f = f̅ ± Δf