Bài 18. Lực ma sát

Định nghĩa: Lực ma sát nghỉ tác dụng lên mặt tiếp xúc của vật khi vật có xu hướng chuyển động nhưng chưa chuyển động.

Đặc điểm:

• Có hướng ngược với xu hướng chuyển động
• Có độ lớn bằng độ lớn của lực tác dụng: Fms(n) = F
• Giá trị cực đại: Fms(max) = μ₀N (μ₀ là hệ số ma sát nghỉ)
• Khi F vượt qua giá trị cực đại, vật bắt đầu trượt

Định nghĩa: Lực ma sát trượt tác dụng lên vật khi vật trượt trên bề mặt.

Công thức:

$$F_{mst} = \mu N$$

Trong đó:

• μ: hệ số ma sát trượt (không đơn vị)
• N: áp lực (N) = P nếu trên mặt phẳng ngang

Đặc điểm:

• Phương: tiếp tuyến với mặt tiếp xúc
• Chiều: ngược chiều chuyển động
• Không phụ thuộc diện tích tiếp xúc và tốc độ

Định nghĩa: Lực ma sát lăn tác dụng lên vật khi vật lăn trên bề mặt.

Công thức:

$$F_{msl} = \mu_l N$$

Đặc biệt: Hệ số ma sát lăn μ₁ << μ (thường nhỏ hơn 10-100 lần)

Ứng dụng: Bánh xe, con lăn sử dụng ma sát lăn để giảm lực cản.

Bảng hệ số ma sát trượt (tham khảo):