Bài 2: Cách ghi số tự nhiên
Tìm hiểu cách ghi số tự nhiên trong hệ thập phân, giá trị các chữ số và cách sử dụng số La Mã.
Lý thuyết
1 1. Hệ thập phân
Cách ghi số
Trong hệ thập phân, ta dùng mười chữ số: $0; 1; 2; 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9$ để ghi mọi số tự nhiên.
Khi viết các số tự nhiên có từ bốn chữ số trở lên, ta thường viết tách riêng từng nhóm ba chữ số từ phải sang trái để dễ đọc.
Giá trị của các chữ số
Mỗi chữ số ở những vị trí khác nhau thì có những giá trị khác nhau.
Ví dụ: Số $345 = 3 \times 100 + 4 \times 10 + 5$.
- Chữ số 3 ở hàng trăm có giá trị là $300$.
- Chữ số 4 ở hàng chục có giá trị là $40$.
- Chữ số 5 ở hàng đơn vị có giá trị là $5$.
2 2. Số La Mã
Các ký hiệu cơ bản
- $I = 1$
- $V = 5$
- $X = 10$
Quy tắc viết
- $IV = 4$ (I đứng trước V thì lấy 5 trừ 1)
- $VI = 6$ (I đứng sau V thì lấy 5 cộng 1)
- $IX = 9$ (I đứng trước X thì lấy 10 trừ 1)
- $XI = 11$ (I đứng sau X thì lấy 10 cộng 1)
Chú ý: Các ký hiệu $I, X$ không được viết liền nhau quá ba lần.
Các dạng bài tập
1 Dạng 1: Viết và đọc số tự nhiên
Phương pháp giải
- Tách nhóm 3 chữ số để dễ đọc.
- Đọc từ trái sang phải theo các hàng đơn vị, chục, trăm, nghìn, triệu...
Ví dụ minh họa
Giải:
Số đó là: $54\,302\,000$.
Giải:
Số đọc là: Một triệu hai trăm linh ba nghìn bốn trăm năm mươi sáu.
Chữ số 2 ở hàng trăm nghìn nên có giá trị là $200\,000$.
2 Dạng 2: Biểu diễn số La Mã
Phương pháp giải
- Nắm vững giá trị I=1, V=5, X=10.
- Kết hợp các ký hiệu theo quy tắc cộng (đứng sau) hoặc trừ (đứng trước).
Ví dụ minh họa
Giải:
$24 = 20 + 4$. Số 20 viết là $XX$, số 4 viết là $IV$. Vậy 24 là $XXIV$.
Giải:
$39 = 30 + 9$. Số 30 là $XXX$, số 9 là $IX$. Vậy 39 là $XXXIX$.
Sẵn sàng thử thách bản thân?
Hoàn thành 12 câu hỏi để củng cố kiến thức và kiểm tra mức độ hiểu bài
Làm bài tập ngayCác bài học trong chương: Chương I: Tập hợp các số tự nhiên
Bài 1: Tập hợp
Bài 2: Cách ghi số tự nhiên
Bài 3: Thứ tự trong tập hợp các số tự nhiên
Bài 4: Phép cộng và phép trừ số tự nhiên
Bài 5: Phép nhân và phép chia số tự nhiên
Bài 6: Lũy thừa với số mũ tự nhiên
Bài 7: Thứ tự thực hiện các phép tính
Bài tập cuối chương I