Bài 16. Từ thông. Hiện tượng cảm ứng điện từ

Định nghĩa: Từ thông qua một mặt là số đường sức từ đi qua mặt đó.

Công thức:

$$\Phi = B S \cos\alpha$$

Trong đó:

• Φ: từ thông (Wb - Weber)
• B: cảm ứng từ (T)
• S: diện tích mặt (m²)
• α: góc giữa vectơ B và pháp tuyến mặt

Đơn vị: Weber (Wb)

1 Wb = 1 T.m²

Định nghĩa: Khi từ thông qua một mạch kín biến thiên thì trong mạch xuất hiện dòng điện gọi là dòng điện cảm ứng.

Điều kiện xuất hiện dòng điện cảm ứng: Từ thông qua mạch kín phải biến thiên.

Hiện tượng cảm ứng điện từ: Hiện tượng xuất hiện dòng điện cảm ứng trong mạch kín khi từ thông qua mạch biến thiên.

Chiều dòng điện cảm ứng: Xác định bằng định luật Lenz: Dòng điện cảm ứng có chiều sao cho từ trường do nó sinh ra chống lại sự biến thiên của từ thông ban đầu.

Suất điện động cảm ứng:

$$e_c = -\frac{\Delta\Phi}{\Delta t}$$

Định luật Faraday: Độ lớn suất điện động cảm ứng bằng tốc độ biến thiên của từ thông.

Dòng điện cảm ứng:

$$i_c = \frac{e_c}{R} = -\frac{1}{R} \frac{\Delta\Phi}{\Delta t}$$

Trong đó R là điện trở mạch.

Dòng điện Fu-cô (Foucault): Là dòng điện cảm ứng xuất hiện trong các khối kim loại khi chuyển động trong từ trường.

Tính chất:

• Có hại: Gây tỏa nhiệt, làm giảm hiệu suất máy
• Có ích: Bếp từ, lò cảm ứng, phanh từ