Bài 23. Điện trở. Định luật Ohm

Điện trở của dây dẫn là đại lượng đặc trưng cho mức độ cản trở dòng điện của dây dẫn.

Công thức:

$$R = \frac{U}{I}$$

Trong đó:

• R: điện trở (Ω - Ôm)
• U: hiệu điện thế (V)
• I: cường độ dòng điện (A)

Ý nghĩa điện trở: Điện trở biểu hiện mức độ cản trở dòng điện của vật dẫn.

Phát biểu: Cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn tỉ lệ thuận với hiệu điện thế giữa hai đầu dây và tỉ lệ nghịch với điện trở của dây.

Công thức:

$$I = \frac{U}{R}$$

Hoặc: $$U = IR$$

Đồ thị: Đồ thị U-I là đường thẳng qua gốc tọa độ.

Điện trở suất ρ đặc trưng cho vật liệu dẫn điện.

Công thức:

$$R = \rho\frac{l}{S}$$

Trong đó:

• ρ: điện trở suất (Ω.m)
• l: chiều dài dây dẫn (m)
• S: tiết diện dây dẫn (m²)

Bảng điện trở suất:

• Bạc: 1,6.10⁻⁸ Ω.m
• Đồng: 1,7.10⁻⁸ Ω.m
• Nhôm: 2,8.10⁻⁸ Ω.m
• Sắt: 10,0.10⁻⁸ Ω.m
• Vonfram: 5,5.10⁻⁸ Ω.m

Khi nhiệt độ tăng, điện trở của kim loại tăng.

Công thức:

$$R = R_0[1 + \alpha(t - t_0)]$$

Trong đó:

• R₀: điện trở ở nhiệt độ t₀
• α: hệ số nhiệt điện trở (K⁻¹)
• t: nhiệt độ sau khi thay đổi

Điện trở suất của chất bán dẫn giảm khi nhiệt độ tăng.

a) Ghép nối tiếp:

$$R = R_1 + R_2 + ... + R_n$$

$$U = U_1 + U_2 + ... + U_n$$

$$I = I_1 = I_2 = ... = I_n$$

b) Ghép song song:

$$\frac{1}{R} = \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2} + ... + \frac{1}{R_n}$$

$$U = U_1 = U_2 = ... = U_n$$

$$I = I_1 + I_2 + ... + I_n$$