Bài 17. Thực hành: Thí nghiệm về thường biến ở cây trồng

a) Mục đích

• Chứng minh sự ảnh hưởng của môi trường đến kiểu hình.
• Phân biệt thường biến với đột biến di truyền.
• Rèn luyện kỹ năng thực hành.

b) Yêu cầu

• Quan sát sự biến đổi của cây trồng theo điều kiện môi trường.
• Ghi nhận và phân tích kết quả.
• Rút ra kết luận về bản chất của thường biến.

a) Bố trí thí nghiệm

• Chuẩn bị 2 cây đậu Hà Lan (hoặc cây có lá).
• Đặt 1 cây nơi có ánh sáng, 1 cây nơi tối.
• Giữ các điều kiện khác như nhau.

b) Dự đoán kết quả

• Cây có ánh sáng: Lá xanh đậm, cây cứng cáp.
• Cây thiếu ánh sáng: Lá vàng, cây yếu (etiolation).

c) Giải thích

• Ánh sáng ảnh hưởng đến quang hợp → tổng hợp diệp lục.
• Đây là thường biến vì không thay đổi kiểu gen.

a) Bố trí thí nghiệm

• Chuẩn bị 3 cây rau muống (hoặc cây cải).
• Tưới nước với 3 mức: ít, trung bình, nhiều.
• Giữ các điều kiện khác như nhau.

b) Dự đoán

• Nước ít: Lá nhỏ, cây còi.
• Nước đủ: Cây phát triển bình thường.
• Nước quá nhiều: Rễ có thể bị thối, lá vàng.

c) Giải thích

• Nước ảnh hưởng đến dinh dưỡng và quang hợp.
• Biến đổi này không di truyền.

a) Bố trí thí nghiệm

• Chuẩn bị cây hoa mười giờ hoặc hoa dạ quỳnh.
• Đặt ở 2 nhiệt độ khác nhau.
• Quan sát màu hoa, thời gian nở.

b) Ví dụ thường biến

• Cây hoa mười giờ: Nở hoa theo ánh sáng.
• Cây dạ quỳnh: Hoa nở ban đêm,关闭ban ngày.

c) Ý nghĩa

• Giúp cây thích nghi với điều kiện.
• Cơ sở cho chọn lọc tự nhiên.

a) Nội dung báo cáo

• Mục đích thí nghiệm.
• Cách bố trí thí nghiệm.
• Kết quả quan sát.
• Giải thích kết quả.
• Kết luận về thường biến.

b) Đánh giá

• Khả năng quan sát và ghi nhận.
• Kỹ năng phân tích kết quả.
• Kết luận khoa học.