Chương 2: Dãy số. Cấp số cộng và cấp số nhân

Bài 7. Cấp số nhân

Nghiên cứu về định nghĩa cấp số nhân, số hạng tổng quát và công thức tính tổng n số hạng đầu tiên của cấp số nhân.

🟡 Trung bình 90 phút

Lý thuyết

1 1. Định nghĩa

Cấp số nhân là một dãy số mà mỗi số hạng (kể từ số hạng thứ hai) đều bằng số hạng đứng ngay trước nó nhân với một số không đổi $q$.

Số $q$ được gọi là công bội của cấp số nhân.

Công thức truy hồi: $u_{n+1} = u_n \cdot q$.

2 2. Số hạng tổng quát

Nếu cấp số nhân $(u_n)$ có số hạng đầu $u_1$ và công bội $q$ thì:

$$u_n = u_1 \cdot q^{n-1} \quad (n \ge 2)$$

3 3. Tính chất

Ba số hạng liên tiếp $u_{k-1}, u_k, u_{k+1}$ lập thành cấp số nhân thì:

$$u_k^2 = u_{k-1} \cdot u_{k+1}$$

4 4. Tổng n số hạng đầu tiên

Cho cấp số nhân $(u_n)$ với công bội $q \neq 1$. Tổng $S_n$ được tính bởi công thức:

$$S_n = \frac{u_1(1 - q^n)}{1 - q}$$

Các dạng bài tập

1 Dạng 1: Xác định cấp số nhân

Phương pháp giải

Kiểm tra $u_{n+1} / u_n = q$ (hằng số) với mọi $n$.

Ví dụ minh họa

VÍ DỤ 1
Cho dãy số $u_n = 3 \cdot 2^n$. Chứng minh đây là CSN.
GIẢI

Tac có $\frac{u_{n+1}}{u_n} = \frac{3 \cdot 2^{n+1}}{3 \cdot 2^n} = 2$.

Tỉ số này không đổi, nên là CSN với $q=2$.

2 Dạng 2: Tìm số hạng và tổng

Phương pháp giải

Sử dụng công thức $u_n = u_1 q^{n-1}$ và $S_n$.

Ví dụ minh họa

VÍ DỤ 1
Cho CSN có $u_1 = 3, q = 2$. Tính $u_5$ và $S_5$.
GIẢI

$u_5 = u_1 \cdot q^4 = 3 \cdot 2^4 = 3 \cdot 16 = 48$.

$S_5 = \frac{3(1 - 2^5)}{1 - 2} = \frac{3(-31)}{-1} = 93$.

Sẵn sàng thử thách bản thân?

Hoàn thành 2 câu hỏi để củng cố kiến thức và kiểm tra mức độ hiểu bài

Làm bài tập ngay

Bài học trong chương: Chương 2: Dãy số. Cấp số cộng và cấp số nhân