Chương 8. Sinh thái học phục hồi, bảo tồn và phát triển bền vững
Bài 34. Phát triển bền vững
Tìm hiểu về phát triển bền vững và các mục tiêu phát triển bền vững.
🟡 Trung bình 45 phút
Phát triển bền vững
1 1. Khái niệm phát triển bền vững
a) Định nghĩa
- Phát triển bền vững là phát triển kinh tế - xã hội đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không ảnh hưởng đến khả năng đáp ứng nhu cầu của các thế hệ tương lai.
- Ba trụ cột: Kinh tế - Xã hội - Môi trường.
b) Đặc điểm
- Khai thác hợp lý tài nguyên thiên nhiên.
- Bảo vệ môi trường sống.
- Đảm bảo công bằng xã hội.
- Duy trì tăng trưởng kinh tế.
2 2. Mục tiêu phát triển bền vững (SDGs)
a) 17 Mục tiêu SDGs
- 1. Xóa đói nghèo.
- 2. Xóa đói, đảm bảo an ninh lương thực.
- 3. Sức khỏe và phúc lợi.
- 4. Giáo dục chất lượng.
- 5. Bình đẳng giới.
- 6. Nước sạch và vệ sinh.
- 7. Năng lượng sạch và giá cả phải chăng.
- 8. Việc làm bền vững và kinh tế.
- 9. Công nghiệp, đổi mới sáng tạo.
- 10. Giảm bất bình đẳng.
- 11. Đô thị và cộng đồng bền vững.
- 12. Tiêu dùng và sản xuất có trách nhiệm.
- 13. Hành động về khí hậu.
- 14. Đại dương và biển.
- 15. Hệ sinh thái trên cạn.
- 16. Hòa bình, công lý và thể chế.
- 17. Quan hệ đối tác để đạt mục tiêu.
3 3. Nền kinh tế tuần hoàn
a) Khái niệm
- Kinh tế tuần hoàn là mô hình kinh tế tái sử dụng và tái chế tài nguyên, giảm thiểu chất thải và ô nhiễm.
b) Nguyên tắc
- Giảm (Reduce): Giảm tiêu thụ nguyên liệu.
- Tái sử dụng (Reuse): Dùng lại sản phẩm.
- Tái chế (Recycle): Chế biến từ nguyên liệu phế thải.
- Phục hồi (Recover): Thu hồi năng lượng từ chất thải.
c) Lợi ích
- Giảm ô nhiễm môi trường.
- Tiết kiệm tài nguyên.
- Tạo việc làm mới.
- Giảm chi phí sản xuất.
4 4. Ứng dụng phát triển bền vững
a) Nông nghiệp bền vững
- Nông nghiệp hữu cơ: Không sử dụng hóa chất độc hại.
- Nông nghiệp thông minh: Ứng dụng công nghệ cao.
- Tuần hoàn nước: Tưới tiêu tiết kiệm.
b) Năng lượng tái tạo
- Năng lượng mặt trời: Pin năng lượng mặt trời.
- Năng lượng gió: Turbin gió.
- Năng lượng sinh khối: Từ phế thải nông nghiệp.
c) Giao thông xanh
- Xe điện: Giảm khí thải.
- Giao thông công cộng: Giảm phương tiện cá nhân.
- Đi bộ, xe đạp: Thân thiện môi trường.
5 5. Vai trò của cá nhân và cộng đồng
a) Hành động của cá nhân
- Tiết kiệm điện, nước.
- Giảm sử dụng nhựa một lần.
- Phân loại rác thải.
- Sử dụng phương tiện công cộng.
- Trồng cây xanh.
b) Vai trò cộng đồng
- Tuyên truyền, giáo dục.
- Tổ chức hoạt động bảo vệ môi trường.
- Kiểm tra, giám sát ô nhiễm.
- Phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn địa phương.
Các dạng bài tập
1 Dạng 1: Phân tích các nguyên tắc 3R
Phương pháp giải
Phương pháp giải
- Reduce (Giảm): Giảm tiêu thụ, giảm chất thải ngay từ đầu.
- Reuse (Tái sử dụng): Dùng lại sản phẩm cho mục đích khác.
- Recycle (Tái chế): Chế biến từ nguyên liệu phế thải thành sản phẩm mới.
Ví dụ minh họa
VÍ DỤ 1
Hành động nào thuộc Reduce?
GIẢI
Giải:
Mua ít hơn, sử dụng sản phẩm có bao bì ít hơn → Giảm tiêu dùng.
VÍ DỤ 2
Tái chế giấy vụn thành giấy mới thuộc nguyên tắc nào?
GIẢI
Giải:
Recycle (Tái chế) - chế biến từ phế thải thành sản phẩm mới.
2 Dạng 2: Đánh giá tính bền vững của các hoạt động
Phương pháp giải
Phương pháp giải
- Xác định hoạt động đang thực hiện.
- Đánh giá tác động đến: Kinh tế, Xã hội, Môi trường.
- Kết luận có bền vững không:
- - Nếu đáp ứng cả 3 yếu tố → Bền vững.
- - Nếu chỉ đáp ứng 1-2 yếu tố → Không bền vững.
Ví dụ minh họa
VÍ DỤ 1
Xây dựng nhà máy thủy điện có bền vững không?
GIẢI
Giải:
- Kinh tế: Tạo điện, việc làm (+)
- Xã hội: Cung cấp điện (+)
- Môi trường: Ảnh hưởng hệ sinh thái, di dời dân cư (-)
→ Cần đánh giá kỹ, có thể không bền vững.
VÍ DỤ 2
Trồng rừng phục hồi có bền vững không?
GIẢI
Giải:
- Kinh tế: Có thể tạo việc làm (+)
- Xã hội: Cải thiện môi trường sống (+)
- Môi trường: Phục hồi hệ sinh thái (+)
→ Bền vững.
Sẵn sàng thử thách bản thân?
Hoàn thành 9 câu hỏi để củng cố kiến thức và kiểm tra mức độ hiểu bài
Làm bài tập ngay