Bài 32. Thực hành: Thiết kế một hệ sinh thái nhân tạo

• Hiểu nguyên tắc cấu tạo và hoạt động của hệ sinh thái.
• Thiết kế hệ sinh thái nhân tạo đơn giản.
• Vận dụng kiến thức về trao đổi vật chất, chuỗi thức ăn, chu trình.
• Rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm.

a) Thành phần cơ bản

• Sinh vật sản xuất: Thực vật xanh (cây, rong, tảo).
• Sinh vật tiêu thụ: Động vật nhỏ (cá, ốc, tôm).
• Sinh vật phân giải: Vi khuẩn, nấm trong đất/nước.
• Môi trường: Nước, đất, không khí, ánh sáng.

b) Cân bằng

• Số lượng SV tiêu thụ phải phù hợp với SV sản xuất.
• Cần có chu trình nước, cung cấp ánh sáng.
• Tránh quá tải hệ thống.

a) Bước 1: Chọn loại hệ sinh thái

• Hệ thủy sinh (bể cá, ao)
• Hệ trên cạn (chậu cây, vườn)
• Hệ kết hợp (vườn nước)

b) Bước 2: Xác định thành phần

• Chọn cây trồng phù hợp.
• Chọn động vật phù hợp (cùng môi trường).
• Thiết kế chuỗi thức ăn hợp lý.

c) Bước 3: Thiết kế chi tiết

• Kích thước, hình dạng.
• Vị trí đặt (ánh sáng, nhiệt độ).
• Hệ thống nước, thoát nước.

d) Bước 4: Lập dự toán

• Chi phí vật liệu.
• Thời gian thực hiện.
• Kế hoạch duy trì.

a) Bể cá cảnh mini

• Thành phần: Cá nhỏ, rong rêu, vi khuẩn.
• Chuỗi thức ăn: Thức ăn cá → Cá → Phân → Vi khuẩn → Rong → Cá.
• Điều kiện: Ánh sáng, nhiệt độ 25-28°C, lọc khí.

b) Ao nuôi nhỏ

• Thành phần: Cá, tôm, ốc, rong.
• Chuỗi: Rong → Tôm → Cá → Ốc.
• Lưu ý: Cần oxy, kiểm tra pH.

a) Tiêu chí đánh giá

• Tính khả thi của thiết kế.
• Tính cân bằng sinh thái.
• Tính thẩm mỹ.
• Chi phí hợp lý.

b) Kết luận

• Hệ sinh thái nhân tạo cần có đủ thành phần và cân bằng.
• Con người có thể điều khiển hệ sinh thái theo mục đích.
• Việc thiết kế giúp hiểu sâu hơn về sinh thái học.