Bài 25. Sinh sản ở thực vật

a) Đặc điểm

• Tạo cá thể mới từ một phần của cơ thể mẹ.
• Cá thể mới giống hệt cơ thể mẹ (clone).

b) Các hình thức

• Giâm cành: Đặt cành vào đất ẩm, ra rễ thành cây mới.
• Chiết cành: Uốn cành xuống đất, rễ phát triển.
• Ghép: Gắn mắt/ghép cành của cây vào thân cây khác.
• Củ: Củ phụ (khoai lang) phát triển thành cây mới.
• Thân bò: Thân rễ (gừng), thân tròn (tỏi).

a) Cấu tạo hoa

• Đài hoa: Bảo vệ hoa.
• Cánh hoa: Thu hút côn trùng.
• Nhị: Gồm chỉ nhị + bao phấn → tạo hạt phấn (giao tử đực).
• Buồng trứng: Gồm vòi nhụy + bầu nhụy → chứa noãn → tạo noãn (giao tử cái).

b) Quá trình sinh sản

• Sinh sản vô tính: Hạt phấn nảy mầm → ống phấn → thụ tinh.
• Sinh sản hữu tính: Thụ tinh tạo hợp tử → phát triển thành hạt.

a) Thụ phấn

• Là quá trình hạt phấn từ nhị rơi lên đầu nhụy.
• Thụ phấn nhờ gió: Hoa không mùi, nhiều phấn (lúa, ngô).
• Thụ phấn nhờ côn trùng: Hoa có mùi, màu sắc (bướm, ong).
• Thụ phấn nhân tạo: Con người thực hiện.

b) Thụ tinh

• Hạt phấn nảy mầm → ống phấn chứa 2 tinh trùng.
• Ống phấn xuyên qua vòi nhụy → vào bầu nhụy.
• Một tinh trùng thụ tinh với tế bào trứng → hợp tử.
• Một tinh trùng thụ tinh với tế bào cực thể → noãn phụ (nuôi phôi).

a) Phát triển hạt

• Hợp tử phân chia → phôi → hạt.
• Noãn phụ phát triển thành chất dinh dưỡng nuôi phôi (nội nhũ).

b) Hình thành quả

• Bầu nhụy phát triển thành quả.
• Vỏ quả bảo vệ hạt.
• Có quả khô (đậu, lúa) và quả thịt (cà chua, cam).

c) Phát tán hạt

• Nhờ gió: Hạt có cánh, lông.
• Nhờ nước: Hạt có phao.
• Nhờ động vật: Hạt có gai, mùi thơm.
• Tự phát tán: Quả nổ (quả cấu).

a) Nhân giống vô tính

• Giâm cành: Cây cà phê, cao su.
• Chiết cành: Cây ăn quả (cam, quýt).
• Ghép: Cây ăn quả hạt giống.

b) Thụ phấn nhân tạo

• Tăng tỷ lệ thụ tinh, năng suất.
• Tạo giống lai.
• Áp dụng: Lúa, ngô, cây ăn quả.

c) Tạo giống cây trồng

• Lai tạo giống.
• Nuôi cấy mô.
• Công nghệ gen.