Bài 22. Sinh trưởng và phát triển ở động vật

a) Sinh trưởng hữu hạn

• Động vật đạt kích thước tối đa rồi dừng.
• Có giới hạn sinh trưởng di truyền.

b) Giai đoạn sinh trưởng

• Phôi: Phát triển từ trứng thụ tinh.
• Bào thai: Phát triển trong tử cung (thú).
• Sau sinh: Lớn lên, trưởng thành, già hóa.

a) Phát triển không qua biến thái

• Con non giống con trưởng thành (chỉ khác kích thước).
• Ví dụ: Người, chó, chim, bò sát.

b) Phát triển qua biến thái

• Biến thái hoàn toàn: Trứng → Ấu trùng → Nhộng → Trưởng thành (bướm, ruồi).
• Biến thái không hoàn toàn: Trứng → Ấu trùng → Trưởng thành (cào cào, châu chấu, ếch).

a) Hormone tăng trưởng (GH)

• Từ thùy trước tuyến yên.
• Kích thích tế bào phân chia, lớn lên.
• Thiếu GH: Lùn (nan y).
• Thừa GH: Khổng lồ (gigantism).

b) Hormone tuyến giáp (Thyroxine)

• Điều hòa chuyển hóa, phát triển.
• Thiếu: Chậm lớn, thiểu năng.
• Quá: Cường giáp.

a) Bào thai (trong tử cung)

• Tuần 1-8: Giai đoạn phôi, hình thành các cơ quan.
• Tuần 9-40: Giai đoạn thai, tế bào phân chia mạnh.

b) Sau sinh

• Sơ sinh: 0-1 tuổi, phát triển nhanh.
• Thiếu nhi: 1-12 tuổi, tăng trưởng đều.
• Dậy thì: 10-18 tuổi, phát triển tính trạng thứ phát.
• Trưởng thành: 18-25 tuổi, hoàn thiện.
• Già hóa: >60 tuổi, suy giảm chức năng.

a) Yếu tố di truyền

• Quy định tiềm năng sinh trưởng tối đa.

b) Dinh dưỡng

• Protein, vitamin, khoáng cần thiết cho tế bào phân chia.

c) Hormone

• GH, thyroxine, hormone sinh dục điều hòa.

d) Môi trường

• Nhiệt độ, ánh sáng, không khí.