Thực hành Tiếng Việt trang 95

a) Khái niệm

• Định nghĩa: Văn bản giải thích, làm rõ sự vật, hiện tượng
• Mục đích: Cung cấp thông tin, kiến thức
• Đối tượng: Người đọc, người nghe

b) Đặc điểm

• Nội dung: Chính xác, khoa học
• Trình bày: Logic, có hệ thống
• Ngôn ngữ: Rõ ràng, dễ hiểu

a) Thuyết minh về sự vật

• Đối tượng: Vật thể cụ thể
• Nội dung: Hình dáng, cấu tạo, công dụng
• Ví dụ: Thuyết minh về cây cảnh, công trình

b) Thuyết minh về hiện tượng

• Đối tượng: Hiện tượng tự nhiên, xã hội
• Nội dung: Nguyên nhân, diễn biến, hậu quả
• Ví dụ: Thuyết minh về biến đổi khí hậu

c) Thuyết minh về địa danh

• Đối tượng: Danh lam, di tích
• Nội dung: Vị trí, lịch sử, giá trị
• Ví dụ: Thuyết minh về Yên Tử

a) Định nghĩa

• Giải thích khái niệm
• Làm rõ bản chất
• Phân biệt với khái niệm khác

b) Phân loại

• Chia thành các nhóm
• Theo tiêu chí rõ ràng
• Giúp hiểu có hệ thống

c) So sánh, đối chiếu

• Tìm điểm giống, khác
• Làm rõ đặc điểm
• Dễ hiểu, dễ nhớ

d) Miêu tả

• Mô tả hình dáng, đặc điểm
• Cụ thể, sinh động
• Giúp hình dung

e) Giải thích

• Làm rõ nguyên nhân
• Phân tích quá trình
• Nêu hậu quả

a) Mở bài

• Giới thiệu đối tượng
• Nêu vấn đề cần thuyết minh
• Dẫn dắt vào nội dung

b) Thân bài

• Trình bày thông tin chi tiết
• Sử dụng phương pháp thuyết minh
• Có hệ thống, logic

c) Kết bài

• Tổng kết nội dung
• Nhấn mạnh ý nghĩa
• Mở rộng, liên hệ

a) Từ ngữ

• Chính xác, khoa học
• Thuật ngữ chuyên môn
• Dễ hiểu, phổ thông

b) Câu văn

• Rõ ràng, mạch lạc
• Logic, có hệ thống
• Đa dạng về cấu trúc

c) Biện pháp tu từ

• So sánh, ví von
• Liệt kê, phân loại
• Dẫn chứng, trích dẫn