Quay lại danh sách bài học

Thế giới kì ảo

Thực hành tiếng Việt - Trang 17

Luyện tập kỹ năng sử dụng từ ngữ, câu văn và phân tích đoạn trích văn học.

🟡 Trung bình 45 phút

Thực hành tiếng Việt

1 1. Luyện tập về từ ngữ

a) Từ đồng nghĩa

Khái niệm: Những từ có nghĩa gần giống nhau
Ví dụ:
- Đẹp - xinh - tốt - đẹp đẽ
- Buồn - sầu - lo - ưu
- Vui - mừng - hân hoan - phấn khởi
Tác dụng:
- Làm phong phú ngôn ngữ
- Tránh lặp từ
- Diễn đạt tinh tế hơn

b) Từ trái nghĩa

Khái niệm: Những từ có nghĩa đối lập nhau
Ví dụ:
- Đẹp >< xấu
- Cao >< thấp
- Yêu >< ghét
Tác dụng:
- Làm rõ nghĩa
- Tạo sự tương phản
- Nhấn mạnh ý nghĩa

c) Từ nhiều nghĩa

Khái niệm: Một từ có nhiều nghĩa khác nhau
Ví dụ:
- 'Nặng': nặng ký, nặng lòng, nặng tình
- 'Nhẹ': nhẹ nhàng, nhẹ dạ, nhẹ tay
Lưu ý: Cần hiểu nghĩa theo ngữ cảnh

2 2. Luyện tập về câu

a) Câu đơn và câu ghép

Câu đơn:
- Chỉ có một vế
- Ví dụ: 'Cô gái rất xinh đẹp.'
Câu ghép:
- Có hai vế trở lên
- Ví dụ: 'Cô gái xinh đẹp nhưng chàng trai không dám lại gần.'

b) Câu chủ động và câu bị động

Câu chủ động: Chủ ngữ thực hiện hành động
Câu bị động: Chủ ngữ chịu tác động
Ví dụ:
- Chủ động: 'Anh viết thư.'
- Bị động: 'Thư được anh viết.'

c) Câu trần thuật, câu nghi vấn, câu cảm thán

Câu trần thuật: Kể, tường thuật sự việc
Câu nghi vấn: Hỏi, thắc mắc
Câu cảm thán: Bộc lộ cảm xúc

3 3. Phân tích đoạn trích

a) Xác định nội dung

Đoạn trích nói về vấn đề gì?
Nhân vật, sự kiện chính là gì?
Bối cảnh ra sao?

b) Phân tích nghệ thuật

Từ ngữ: Đặc sắc, ấn tượng
Câu văn: Cấu trúc, nhịp điệu
Biện pháp tu từ: So sánh, ẩn dụ, nhân hóa...

c) Đánh giá ý nghĩa

Thông điệp của đoạn trích
Giá trị nghệ thuật
Cảm nhận cá nhân

4 4. Kỹ năng làm bài tập

a) Đọc kỹ đề bài

Xác định yêu cầu cụ thể
Chú ý từ khóa quan trọng
Hiểu rõ cần làm gì

b) Phân tích văn bản

Đọc kỹ đoạn trích
Gạch chân từ ngữ quan trọng
Tìm ý chính

c) Trình bày bài làm

Rõ ràng, mạch lạc
Có dẫn chứng cụ thể
Viết đúng chính tả

Các dạng bài tập

1 Dạng 1: Tìm từ đồng nghĩa, trái nghĩa

Phương pháp giải

Phương pháp giải:

Xác định nghĩa của từ cần tìm
Liên tưởng các từ có nghĩa tương tự hoặc đối lập
Kiểm tra trong ngữ cảnh

Ví dụ minh họa

VÍ DỤ 1

Tìm từ đồng nghĩa với 'xinh đẹp'

GIẢI

Đẹp, tốt đẹp, lộng lẫy, kiều diễm, thanh tú

2 Dạng 2: Phân tích câu văn

Phương pháp giải

Phương pháp giải:

Xác định loại câu
Phân tích cấu trúc
Tìm tác dụng

Ví dụ minh họa

VÍ DỤ 1

Phân tích câu: 'Cô gái xinh đẹp nhưng rất buồn.'

GIẢI

Câu ghép, hai vế đối lập, thể hiện sự tương phản

Sẵn sàng thử thách bản thân?

Hoàn thành 7 câu hỏi để củng cố kiến thức và kiểm tra mức độ hiểu bài

Làm bài tập ngay

Các bài học trong chương: Thế giới kì ảo

Chuyện người con gái Nam Xương

Thực hành tiếng Việt - Trang 17

Dế chọi

Thực hành tiếng Việt - Trang 22

Sơn Tinh, Thủy Tinh

Viết bài văn nghị luận về một vấn đề cần giải quyết

Trình bày ý kiến về một sự việc có tính thời sự

Củng cố, mở rộng bài 1