Bài 10. Tuần hoàn ở động vật

a) Định nghĩa

• Tuần hoàn là hệ thống vận chuyển máu và dịch cơ thể đến các cơ quan.

b) Chức năng

• Vận chuyển O₂, CO₂, chất dinh dưỡng, hormone.
• Điều hòa nhiệt độ.
• Bảo vệ cơ thể (miễn dịch).

c) Các loại hệ tuần hoàn

• Hở: Máu không được đựng trong mạch (giun, côn trùng).
• Kín: Máu được đựng trong mạch (cá, lưỡng cư, bò sát, chim, thú).

a) Cấu trúc tim

• 4 ngăn: 2 tâm nhĩ, 2 tâm thất.
• Van tim: Van nhĩ thất, van bán nguyệt.
• Hệ dẫn tim: Nút xoang nhĩ, nút nhĩ thất, bó His.

b) Chu kỳ tim

• Tâm trương: Máu vào tâm nhĩ, tâm thất.
• Tâm thu tâm nhĩ: Co tâm nhĩ, đẩy máu xuống tâm thất.
• Tâm thu tâm thất: Co tâm thất, đẩy máu ra mạch.

c) Máu và mạch máu

• Động mạch: Máu đi ra khỏi tim.
• Tĩnh mạch: Máu về tim.
• Mao mạch: Trao đổi chất với tế bào.

a) Thành phần máu

• Huyết tương: Nước, protein, chất dinh dưỡng, hormone, chất thải.
• Hồng cầu: Vận chuyển O₂ (hemoglobin), CO₂.
• Bạch cầu: Miễn dịch, bảo vệ cơ thể.
• Tiểu cầu: Đông máu.

b) Nhóm máu

• Hệ ABO: A, B, AB, O.
• Hệ Rh: Rh+, Rh-.

a) Điều hòa thần kinh

• Thần kinh tự chủ (X): Giảm nhịp tim.
• Thần kinh giao cảm: Tăng nhịp tim, co mạch.

b) Điều hòa hormone

• Adrenalin: Tăng nhịp tim, huyết áp.
• Aldosterone: Điều hòa muối, nước máu.
• ADH: Điều hòa nước.

a) Bệnh về huyết áp

• Tăng huyết áp: Huyết áp > 140/90 mmHg.
• Hạ huyết áp: Huyết áp < 90/60 mmHg.

b) Bệnh tim

• Suy tim, nhồi máu cơ tim, đau thắt ngực.
• Nguyên nhân: Cholesterol, hút thuốc, stress.

c) Bệnh mạch máu

• Xơ vữa động mạch, đột quỵ.